*Hammadde maliyetleri ve denizel kaynaklara bağımlılığı azaltma hedefiyle akuakültür sektöründe alternatif protein kaynaklarının kullanımı gündeme gelirken, uzmanlar başarı için doğru formülasyonun önemine dikkat çekiyor.*
Hammadde maliyetleri ve denizel kaynaklara bağımlılığı azaltma hedefi, akuakültür sektöründe alternatif protein kaynaklarının kullanımını gündeme taşıyor. Trouw Nutrition Türkiye Balık ve Pet Teknik Müdürü Gizem Yavaş, balık unu oranı düşürülürken yalnızca alternatif protein kaynaklarının kullanımına değil, balık ununun sağladığı besinsel ve fonksiyonel avantajların korunmasına da odaklanılması gerektiğini vurguluyor. Yavaş, “Besin değerleri birbirine yakın iki yem, balıkta farklı sonuçlar verebilir. Balığın yemdeki besin maddelerinden ne ölçüde yararlandığı, ikamenin başarısını belirleyen temel göstergelerden biri” diyor.
Akuakültür yemlerinde balık unu yerine kullanılabilecek hammaddeler değerlendirilirken ham protein düzeyi, sindirilebilir amino asit profili ve formülasyon maliyeti öne çıkıyor. Yüksek kaliteli bir protein kaynağı olan balık ununun yemdeki değeri ise sindirilebilirliği, besin maddelerinin biyoyararlanımı ve içerdiği biyoaktif bileşenlerle de ilişkili. Bu nedenle alternatif protein kaynaklarının değerlendirilmesinde yalnızca besin maddelerinin miktarı değil, bu besinlerin balık tarafından ne ölçüde kullanılabildiği de önem taşıyor. Tam da bu noktada Trouw Nutrition Türkiye Balık ve Pet Teknik Müdürü Gizem Yavaş, düşük balık unlu ve tamamen balık unsuz yem denemelerinde, alternatif protein kaynaklarının bu özellikler açısından nasıl değerlendirilebileceğine dikkat çekiyor.
Alternatif hammaddelerin balığın sindirim sistemi üzerindeki etkilerinin de hesaba katılması gerektiğini belirten Gizem Yavaş, “Düşük balık unlu veya tamamen balık unsuz yemleri değerlendirirken alternatif hammaddelerin içerdiği antinutrisyonel faktörleri, yani besin maddelerinden yararlanmayı sınırlayabilen bileşenleri de göz önünde bulunduruyoruz. Bu hammaddelerin bağırsak bütünlüğünü ve sindirim kapasitesini nasıl etkilediğini, balığın bunlara nasıl bir metabolik yanıt verdiğini birlikte ele almak gerekiyor. Böylece formülasyondaki besin değerlerinin balığın büyümesine ve yemden yararlanmasına nasıl yansıdığını daha iyi değerlendirebiliyoruz” dedi.
Fonksiyonel beslemenin alternatif protein kaynaklarının kullanımını destekleyebileceğine dikkat çeken Yavaş, “Önceliğimiz, yetiştirilen türün ve balığın bulunduğu yaşam evresinin ihtiyaçlarına uygun, dengeli bir yem formülasyonu oluşturmak. Bu temel üzerine, bağırsak sağlığını ve sindirimi desteklemek, besin maddelerinden yararlanmayı iyileştirmek amacıyla fonksiyonel bileşenler eklenebilir. Bu bileşenlerin sağlayabileceği katkıyı, kullanılan hammaddeler ve yemin bütünüyle birlikte değerlendirmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Trouw Nutrition’ın düşük balık unlu ve tamamen balık unsuz yem denemelerindeki yaklaşımını aktaran Yavaş, sözlerini şöyle tamamladı: “Denemelerimizde alternatif protein kaynaklarını fonksiyonel besleme stratejileriyle bir araya getirerek büyüme performansını, yemden yararlanmayı ve balığın fizyolojik dengesini koruyabilecek formülasyonlar geliştirmeyi hedefliyoruz. Bana göre başarılı bir balık unu ikamesi, formülasyondan ne kadar balık unu çıkardığımızla değil, onun yerine oluşturduğumuz besleme stratejisinin balıkta nasıl bir karşılık bulduğuyla ölçülmeli. Akuakültürün geleceği açısından hedefimiz, denizel kaynak kullanımını azaltırken yemin besinsel kalitesini ve yetiştiricilik performansını sürdürülebilir şekilde koruyabilmek.”