Ankara'nın UNESCO yolculuğuna katkı sunan akademisyenlere Jansen Ödülü

Ankara’nın Cumhuriyet dönemi şehircilik, mimarlık ve kent planlama mirasının uluslararası düzeyde tanınmasına yönelik bilimsel çalışmalar, TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi tarafından ödüllendirildi.

Ankara’nın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınması sürecine katkı sağlayan Prof. Dr. Elvan Altan, Prof. Dr. Özlem Karakul, Dr. Zeynep Tuna Yüncü ve Ankara Kent Konseyi Başkan Vekili Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin’e “Cumhuriyet Şehirciliğine Katkı Jansen Ödülü” takdim edildi.

Ödüller, Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte modern bir başkent olarak planlanan Ankara’nın mimari ve kentsel mirasının belgelenmesi, tarihsel değerlerinin ortaya konulması ve uluslararası kültürel miras kriterleri doğrultusunda değerlendirilmesine yönelik çalışmalar dolayısıyla verildi.

Ankara’nın Cumhuriyet dönemi mirası UNESCO listesine taşındı

Ankara’nın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmasına yönelik süreç, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu tarafından başlatıldı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tamamlandı.

Farklı disiplinlerden akademisyenlerin bilimsel katkıları ve ilgili kurumların iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, Ankara’nın modern bir Cumhuriyet başkenti olarak planlanması ve inşa edilmesi süreci ele alındı.

Bu kapsamda başkentin Cumhuriyet dönemi şehircilik anlayışı, mimari özellikleri ve kent planlama mirası üzerine bilimsel değerlendirmeler yapıldı. Ankara’nın tarihsel ve evrensel değerlerinin UNESCO kriterleri çerçevesinde ortaya konulması, adaylık çalışmalarının temelini oluşturdu.

Yürütülen çalışmalar sonucunda Ankara, 11 Nisan 2025 tarihinde “Modern Bir Cumhuriyet Başkentinin Planlanması ve İnşası” adıyla UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne kaydedildi.

Böylece Ankara’nın Cumhuriyet’in kuruluş döneminde modern bir başkent olarak şekillenmesine ilişkin şehircilik deneyimi, uluslararası kültürel miras gündeminde yer aldı.

Geçici Liste’ye kabul, Ankara’nın doğrudan UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındığı anlamına gelmezken, kentin kültürel mirasına yönelik uluslararası adaylık sürecinde önemli bir aşamayı oluşturuyor.

Bilimsel çalışmalara Cumhuriyet Şehirciliğine Katkı Jansen Ödülü

TMMOB Mimarlar Odası Ankara Şubesi, Ankara’nın UNESCO sürecine bilimsel katkı sağlayan dört akademisyeni “Cumhuriyet Şehirciliğine Katkı Jansen Ödülü” ile ödüllendirdi.

Ödüle layık görülen akademisyenlerin çalışmaları, Ankara’nın Cumhuriyet dönemi mimarlık ve planlama mirasının belgelenmesi ile bu mirasın uluslararası ölçütler çerçevesinde değerlendirilmesine katkı sundu.

Ödül, adını Ankara’nın modern bir Cumhuriyet başkenti olarak şekillenmesinde önemli rol oynayan Alman şehir plancısı Hermann Jansen’den alıyor.

Jansen’in Ankara’nın planlama tarihindeki yeriyle ilişkilendirilen ödül, Cumhuriyet döneminin şehircilik anlayışına ve bu dönemde ortaya çıkan kentsel mirasın korunmasına yönelik bilimsel çalışmaları öne çıkarıyor.

Bu çerçevede Prof. Dr. Elvan Altan, Prof. Dr. Özlem Karakul, Dr. Zeynep Tuna Yüncü ve Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin’in ödüllendirilmesi, Ankara’nın UNESCO adaylık sürecinde akademik çalışmaların üstlendiği rolü de gündeme taşıdı.

Şahin: “Ankara’nın kültürel mirası ortak sorumluluğumuz”

Ödül töreninde değerlendirmelerde bulunan Ankara Kent Konseyi Başkan Vekili Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin, Ankara’nın tarihsel ve kültürel mirasına sahip çıkmanın önemine dikkat çekti.

Jansen Ödülü’nün başkentin kültürel değerlerinin korunmasına yönelik ortak iradeyi temsil ettiğini belirten Şahin, elde edilen sonucun aynı zamanda yeni bir çalışma döneminin başlangıcı olarak görülmesi gerektiğini ifade etti.

Ankara’nın Cumhuriyet dönemi şehircilik ve mimarlık mirasının yalnızca geçmişe ait değerler olarak ele alınmaması gerektiğine işaret eden Şahin, bu mirasın korunması ve yaşatılması için bütüncül bir yaklaşım benimsenmesinin önemini vurguladı.

Şahin, Ankara’nın insanlığın ortak mirası niteliğindeki kültürel değerlerinin gelecek süreçte daha kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Alan yönetimi ve katılımcı çalışma çağrısı

Ankara’nın UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmasının ardından yürütülecek çalışmalara da değinen Şahin, kültürel mirasın korunmasında alan yönetimi çalışmalarının öncelikli konular arasında bulunması gerektiğini ifade etti.

Kentteki tarihsel ve kültürel değerlerin korunması için farklı kurumların, uzmanların ve ilgili paydaşların ortak bir anlayışla hareket etmesinin önemini vurgulayan Şahin, katılımcılığa ve ortak akla dayalı kapsamlı bir çalışma sürecinin başlatılması gerektiğini dile getirdi.

Bu yaklaşımın, Ankara’nın kültürel mirasının yalnızca belgelenmesiyle sınırlı kalmayıp korunması, yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik çalışmalar açısından da önem taşıdığı belirtildi.

Ankara’nın kültürel mirasının korunması hedefleniyor

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Türkiye’nin başkenti olan Ankara, modern kent planlaması ve mimarlık anlayışı doğrultusunda şekillenen şehircilik geçmişiyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor.

Akademisyenlere verilen Jansen Ödülü de bu sürece yönelik bilimsel katkıları gündeme getirirken, Ankara’nın tarihsel ve kültürel değerlerinin korunması konusundaki çalışmaların sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Ankara Kent Konseyi Başkan Vekili Prof. Dr. Savaş Zafer Şahin’in de vurguladığı katılımcı alan yönetimi yaklaşımı, kentin UNESCO sürecinin sonraki aşamalarında kültürel mirasın bütüncül biçimde ele alınmasına yönelik önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.