Emine Erdoğan'dan COP31'de sıfır atık çağrısı: 2035 hedeflerini açıkladı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi kapsamında düzenlenen "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"na katıldı.
COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu tarafından gerçekleştirilen toplantıda konuşan Emine Erdoğan, artan tüketimin çevresel etkileri, gıda israfı, metan emisyonları ve döngüsel ekonomiye geçiş konularını ele aldı.
Programın açılışında COP31 Başkanlığı sürecindeki çalışmaları dolayısıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş'a teşekkür eden Emine Erdoğan, toplantının düzenlenmesine katkı sağlayan UEA Başkanı Fatih Birol'a da teşekkürlerini iletti.
"Atık meselesi yalnızca bir çevre krizi değil"
Konuşmasında 1950'li yıllarda yaygınlaşmaya başlayan tek kullanımlık ürünlerin tüketim alışkanlıkları üzerindeki etkilerine değinen Emine Erdoğan, günümüzde küresel atık miktarının önemli bir bölümünü bu ürünlerin oluşturduğunu belirtti.
Küresel çöpün yüzde 40'ının tek kullanımlık plastiklerden oluştuğunu ifade eden Emine Erdoğan, belediye kaynaklı katı atık miktarının 2050 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkarak 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini söyledi.
Emine Erdoğan, artan atık miktarının yalnızca çevresel sonuçları üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirterek şunları kaydetti:
"Yönetilmesi neredeyse imkânsız bu atık yükünü yalnızca bir çevre krizi olarak değerlendirirsek konuyu eksik ele almış oluruz. Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir."
İklim değişikliğiyle mücadelenin tüketim alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesiyle başlaması gerektiğini vurgulayan Emine Erdoğan, tüketim ile refah arasındaki ilişkinin sorgulanması çağrısında bulundu.
Gıda israfı ve metan emisyonlarına dikkat çekti
Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30'unun israf edildiğini belirten Emine Erdoğan, gıda kayıplarının hem açlıkla mücadeleyi zorlaştırdığını hem de sera gazı emisyonlarını artırdığını söyledi.
Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturduğunu ifade eden Emine Erdoğan, bu atıklardan kaynaklanan metan gazının iklim değişikliği üzerindeki etkilerine değindi.
Metan emisyonlarının bugüne kadarki küresel ısınmanın yaklaşık üçte biriyle ilişkili olduğunu ve bu emisyonların yüzde 60'ının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirten Emine Erdoğan, bireysel tüketim tercihlerinin toplamda önemli çevresel sonuçlar doğurduğunu dile getirdi.
Emine Erdoğan, "İnsanların bağ kurup sahipleneceği değer temelli yeni sistemler kurmalıyız." diyerek sıfır atık yaklaşımının yalnızca teknik uygulamalarla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı.
2035 yılı için iki temel hedef
Emine Erdoğan, konuşmasında sıfır atık ve döngüsel ekonomi alanında 2035 yılına yönelik hedefleri de gündeme getirdi.
Buna göre, 2035 yılına kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarında öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılması ve döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e çıkarılması amaçlanıyor.
Organik atıkların kompost yoluyla yeniden değerlendirilmesinin bu hedeflere ulaşmada önemli bir yöntem olduğunu belirten Emine Erdoğan, evlerde ve büyük işletmelerde oluşan organik atıkların yeniden kullanılabileceğini söyledi.
Emine Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
"Mutfaklarımızda oluşan organik atıkları son derece basit yöntemlerle kompostlayarak yeniden toprağa kazandırabiliriz. Aynı şekilde iş yerleri, alışveriş merkezleri, otel ve havaalanları gibi yerlerde oluşan büyük ölçekli organik atıkları da çöp olmaktan kurtarabiliriz."
Atıkların yeni ham madde kaynakları olarak değerlendirilmesinin döngüsel ekonomiye geçişi destekleyeceğini ifade etti.
Anadolu'nun geleneksel üretim ve tüketim alışkanlıklarını örnek gösterdi
Konuşmasında Anadolu'daki geleneksel yaşam biçimlerine de değinen Emine Erdoğan, gıdaların saklanması, artan yemeklerin değerlendirilmesi, eşyaların onarılması ve yeniden kullanılması gibi alışkanlıkların günümüzdeki döngüsel ekonomi yaklaşımıyla örtüştüğünü belirtti.
Emine Erdoğan, "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" sözünü hatırlatarak geleneksel üretim ve tüketim yöntemlerinin doğal kaynakların korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Yerel bilginin iklim değişikliğiyle mücadelede değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Emine Erdoğan, doğadaki döngülerin kaynakların verimli kullanımına örnek oluşturduğunu söyledi.
"İklim mücadelesinde herkesin payına düşen bir ödev var"
Sıfır atık uygulamalarının yaygınlaştırılması için yerel yönetimlerin, üreticilerin, gençlerin ve vatandaşların sürece katılması gerektiğini belirten Emine Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişiminin de kolaylaştırılması çağrısında bulundu.
Ürünlerin onarılabilir ve uzun ömürlü olacak şekilde tasarlanmasının önemine işaret eden Emine Erdoğan, "Yeter ki iklim değişikliğiyle mücadelede herkesin payına düşen bir ödev olduğu anlayışında buluşalım." dedi.
Toplantıya dünya liderleri ve uluslararası kuruluşların temsilcileri katıldı
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol'un moderatörlüğünü yaptığı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de konuştu.
Programa Kongo Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Denis Sassou Nguesso, Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, Esvatini Başbakanı Russell Dlamini ve çeşitli ülkelerin bakanları katıldı.
Dünya Bankası, Afrika Birliği Kalkınma Ajansı ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşların temsilcilerinin de yer aldığı toplantıda, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik küresel iş birliği konuları ele alındı.