Eskişehir OSB’deki Otomotiv Fabrikası TBMM Gündeminde: İşçi Hakları İhlalleri İddiası
Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı İskender Bayhan, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Çin sermayeli Urzat Otomotiv / SWM fabrikasında yaşandığı öne sürülen işçi hakları ihlallerini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.
Bayhan tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yanıtlaması istemiyle verilen soru önergesinde, fabrikada yaşanan işten çıkarmalar, ödenmeyen maaş ve tazminatlar ile çalışma koşullarına ilişkin dikkat çeken iddialar yer aldı.
“Türkiye Ucuz İş Gücü Merkezi Haline Getiriliyor”
Açıklamada, Çin merkezli Shineray Group bünyesinde faaliyet gösteren SWM Motors’un Türkiye’de “Knock-Down (KD)” modeli üzerinden üretim yaptığı belirtilerek, Türkiye’nin ucuz iş gücü, vergi avantajları ve Avrupa pazarına erişim imkanları nedeniyle bölgesel üretim üssü olarak tercih edildiği ifade edildi.
EMEP tarafından yapılan değerlendirmede, kamu teşvikleri, SGK destekleri, vergi avantajları ve gümrük muafiyetleriyle desteklenen şirketlerin büyütüldüğü; buna karşın üretimi gerçekleştiren işçilerin ücret, tazminat ve temel haklarını alamadığı savunuldu.
Eskişehir’deki Fabrikada İşten Çıkarmalar İddiası
İşçilerin aktardığı bilgilere göre Kasım 2025 sonrası yoğun işe alımlar yapıldığı, ancak Şubat 2026 itibarıyla fabrikada parça parça işten çıkarmaların başladığı öne sürüldü.
Yaklaşık 78 işçinin çalıştığı belirtilen fabrikada çalışan sayısının kısa sürede 20’li rakamlara kadar düştüğü ifade edilirken, işçilerin maaşları, ihbar tazminatları ve yemek ücretlerinin aylar geçmesine rağmen ödenmediği iddia edildi.
Ayrıca fabrikada günlük 10 saati aşan çalışma süreleri ve yoğun mesai uygulamalarının bulunduğu, çok sayıda işçinin baskı ve güvencesizlik nedeniyle istifa etmek zorunda kaldığı ileri sürüldü.
Çalışma Bakanlığı’na 7 Başlıkta Soru
İskender Bayhan tarafından TBMM’ye sunulan soru önergesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şu sorular yöneltildi:
- Fabrikada son bir yıl içinde herhangi bir denetim yapılıp yapılmadığı,
- Ücret gaspı, fazla mesai, mobbing ve ödenmeyen tazminatlarla ilgili Bakanlığa ulaşan şikâyetlerin bulunup bulunmadığı,
- Kitlesel işten çıkarmaların İş Kanunu hükümlerine uygunluğunun incelenip incelenmediği,
- Çin sermayeli şirkete sağlanan teşvik, SGK desteği, yatırım katkısı, vergi indirimi ve gümrük muafiyetlerinin kapsamı,
- Kamu teşviklerinden yararlanan şirketlerin işçi ücretlerini ödememesi durumunda herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığı,
- KD montaj modeliyle faaliyet gösteren yatırımlarda işçi haklarına ilişkin özel bir denetim mekanizmasının bulunup bulunmadığı,
- İşçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için Bakanlığın hangi adımları atacağı.
“İşçilerin Hakları Korunmalı”
Açıklamada, kamu kaynaklarıyla desteklenen şirketlerin işçi ücretlerini ödememesinin kabul edilemez olduğu belirtilirken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın işçilerin yaşadığı mağduriyetlere karşı daha etkin adım atması gerektiği vurgulandı.